Кофехананың табысты нүктесі: күніне қанша кесе сату керек
Кофехана шығынға кетпес үшін күніне қанша кесе кофе сату керектігін қалай есептеу керек.
Кофехана күні бойы толы болуы мүмкін, ал айдың соңында иесі пайданың қайда кеткенін түсінбейді. Себебі әдетте біреу-ақ: тұрақты және айнымалы шығындарды ешқашан бөлек санамаған, сондықтан күніне қанша кесе шығынды жабатыны, ал қаншасы табыс әкелетіні белгісіз болып қалады.
Тұрақты шығындарға не кіреді
Тұрақты шығындар күніне қанша кесе сатылғанына байланысты емес: олар толы залда да, бос залда да бірдей. Оған үй-жайдың жалдау ақысы, бариста мен администратордың жалақысы, коммуналдық төлемдер, интернет пен байланыс, жабдықты қызмет көрсету, еңбекақы қорынан алынатын салықтар кіреді. Мысал үшін, тұрғын аудандағы кофехана айына 350 000 теңге жалдау ақысын, екі баристаға айына 180 000 теңгеден жалақы, коммуналдық және байланысқа 60 000 теңге төлейді делік. Барлығы — айына 770 000 теңге тұрақты шығын.
Айнымалы шығындарға не кіреді
Айнымалы шығындар сатылған кесе санына қарай өседі: дән, сүт, сироп, стақан, қақпақ, түтікше. Оларды айға емес, бір кесеге есептейді. Мысал үшін, алып кететін бір капучино кофехананың өзіне былай түседі делік:
| Бап | Кесеге сома (мысал) |
|---|---|
| Дән | 180 ₸ |
| Сүт | 120 ₸ |
| Стақан, қақпақ, түтікше | 90 ₸ |
| Сироп, топпинг (орташа алғанда) | 40 ₸ |
| Кесеге айнымалы шығын барлығы | 430 ₸ |
Табысты нүкте формуласы
Айдағы табысты нүкте кесемен былай есептеледі: тұрақты шығындар кесенің бағасы мен оған кеткен айнымалы шығын арасындағы айырмаға бөлінеді. Бұл айырма бір бірлікке шаққандағы маржиналды пайда деп аталады. Алып кететін капучинонің бағасы 1 100 теңге делік. Кесеге маржиналды пайда — 1 100 минус 430, яғни 670 теңге.
Табысты нүкте: 770 000 ₸ 670 ₸-ге бөлінеді — айына 1 149 кесе шығады. Орташа 30 күндік айда бұл күніне 39 кесе. Сатылым осы саннан төмен болғанша, кофехана шығынға жұмыс істейді, одан асқан әр кесе — таза пайда.
Табысты нүкте баға мен шығынға қарай қалай өзгереді
Бағаның аздап өзгеруі табысты нүктені байқарлықтай ауыстырады, өйткені ол әр кесенің маржиналды пайдасын тікелей өзгертеді. Капучинонің бағасын 1 100-ден 1 200 теңгеге көтерсеңіз, кесеге маржа 770 ₸-ге дейін өседі, ал табысты нүкте айына 1 149-дан 1 000 кесеге дейін төмендейді — яғни күніне шамамен 33 кесе. Дәл осындай әсерді айнымалы шығынды азайту да береді: арзанырақ сүт немесе кішірек көлемдегі стақандар кесеге 20–30 теңге үнемдеу арқылы, сол сату бағасында-ақ, табысты нүктені байқарлықтай ауыстырады.
Көбіне қай жерде қателеседі
- Бариста жалақысын айнымалы шығын деп есептейді, ал іс жүзінде бұл тұрақты сома — сатылым азайса да, ол төмендемейді.
- Түтікше мен майлықтар сияқты қаптама мен ұсақ-түйекті айнымалы шығынға қоспайды, сондықтан қағаз жүзінде кесеге маржа асыра көрсетіледі.
- Жалдау ақысы немесе шикізат қымбаттағаннан кейін табысты нүктені қайта есептемей, ескі санға бағдарлануды жалғастырады.
- Маусымдылықты ескермейді — Қазақстанда қыста және маусымаралық кезеңде қонақ ағыны әдетте төмен болады, ал тұрақты шығындар сол қалпында қалады.
- Тек күндік түсімге қарайды, оны кесе санымен салыстырмайды, дегенмен табысты нүкте өтті ме, жоқ па — соны кассадағы сома емес, дәл кесе саны анықтайды.
Табысты нүкте — кофехананы ашу кезіндегі бір реттік есеп емес, бағаны, жалдау ақысын немесе мәзір құрамын өзгерткен сайын қайта есептейтін жұмыс саны. Нөлге шығу үшін күніне қанша кесе сату керегін біле отырып, бизнестің пайдаға жұмыс істеп жатқанын немесе орнында тұрғанын түсіну жеңілдейді.